Ethicas

Ethiek in de zorgpraktijk

Ethicas

Ethiek in de zorgpraktijk


KWESTIES ROND HET LEVENSEINDE


De volgende onderwerpen met betrekking tot het levenseinde worden besproken



Algemene literatuur met betrekking tot het levenseinde

  • AVVV, NVVA, STING (2006) Zorgvuldige zorg rond het levenseinde; een handreiking voor verpleegkundigen, verpleeghuisartsen en verzorgenden; ISBN-10: 90 807332 8 8; ISBN-13: 978 90 807332 8 2

  • AVVV, NVVA, STING (2006) Begrippen en zorgvuldigheidseisen met betrekking tot de besluitvorming rond het levenseinde in de verpleeghuiszorg (bronrapport) ISBN-10: 90 807332 7 X; ISBN-13: 978 90 807332 7 5

  • Chabot, B. en S. Braam (2010) Uitweg; Een waardig levenseinde in eigen hand; Nijgh en Van Ditmar; ISBN: 978 90 388 9314 3;
    Euthanasie geeft een arts pas als voldaan is aan de wettelijke eisen en zijn persoonlijk geweten. Bij ‘zelfeuthanasie’ ligt de regie over een waardig sterfbed bij de persoon zelf. Dat lijkt onmogelijk, maar deze veelomvattende handleiding voor een waardig levenseinde laat zien dat het niet onmogelijk hoeft zijn en blaast daarom ook een frisse wind in het euthanasiedebat. Dit eerste publieksboek beschrijft twee manieren: de ene is om de juiste hoeveelheid van een dodelijk medicijn, de pil van Drion, te verzamelen en — als het niet anders kan — die in te nemen. De andere is bewust versterven: stoppen met eten en drinken. ‘Bewust versterven’ staat als gruwelijk te boek. Weinig mensen weten dat je honger en dorst met hulp van verzachtende zorg kunt verlichten.

  • Delden, H. van, A. van der Heide, S. van de Vathorst, H. Weyers, D.G. van Tol (red.) (2011) Kennis en opvattingen van publiek en professionals over medische besluitvorming en behandeling rond het einde van het leven. Het Koppel-onderzoek ; Programma Ethiek en Gezondheid; ZonMw; (Download hier)

  • KNMG (2012) Handreiking tijdig spreken over het levenseinde
    Voor meer informatie: http://www.knmg.artsennet.nl

  • KNMG (2011) Standpunt over de rol van de arts bij het zelfgekozen levenseinde
    Voor meer informatie: http://www.knmg.artsennet.nl

  • KNMG (2002) Arts en schriftelijke wilsverklaringen; Utrecht
    http://knmg.artsennet.nl

  • Laten stikken; Gerardjan Rijnders, Ned. 2006; (zie op pagina 'Moraal in Film en Literatuur' onder letter 'L')
    instructiefilm Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE); leverbaar op DVD; Contact: http://www.nvve.nl

  • Legemaate, J. (2006) Medisch handelen rond het levenseinde; Houten, Uitgeverij Bohn, Stafleu en Van Loghum; ISBN: 90 313 4750 7

  • Legemaate, J. (2005) De zorgverlening rond het levenseinde; een literatuurstudie naar begripsomschrijvingen en zorgvuldigheidseisen Utrecht
    (Voor inzage en download: www.knmg.nl)

  • Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG) (2007) Richtlijnen medische beslissingen rond het levenseinde bij mensen met een verstandelijke beperking; Een NVAVG Standaard

  • Piers, R., Vanlaere, L. van, Tack, S., Vansevenant, A., De Lust, A.- M. & Vanden Berghe, A. (2016) Levenseinde, Naar een ethisch kader; een werkboek voor zorgverleners; Uitgever Lannoo - Campus, EAN: 9789401426565
    De huidige levenseindezorg staat voor grote uitdagingen. Technologische vooruitgang zorgt ervoor dat we langer leven maar vaak ook langer zorgafhankelijk zijn. Dat er meer mogelijkheden bestaan dan vroeger maakt de keuzes er niet altijd gemakkelijker op. Tegelijkertijd willen zorgverleners en -organisaties waardevolle zorg blijven bieden.
    Dit werkboek wil helpen om dat doel te bereiken. Organisaties zorgen voor de nodige structuur en expertise, maar ook de gebundelde krachten van zorgverleners dragen in belangrijke mate bij aan een zorgvuldige en zorgzame levenseindezorg. Levenseinde. Naar een ethisch kader biedt ethisch gedreven zorgverleners een stap-voor-stapaanpak met een waaier aan hulpmiddelen en leervormen.

  • Slotakkoord; Sterven in Nederland; VPRO, Tegenlicht 2007;
    Ongeveer de helft van de mensen die in ons land overlijden, sterft na een medisch besluit. Nergens ter wereld zijn de dilemma's rond de dood zo openlijk bespreekbaar als in Nederland. Maar dit maakt de vragen niet minder beladen. Tegenlicht volgt de onderhandelingen tussen de arts, familie en patiënt in verpleeghuis Tabitha in Amsterdam.
    Uitzending leverbaar op DVD; Informatie: http://tegenlicht.vpro.nl

  • V&VN (2017) Visie op het thema 'Hulp bij zelfdoding bij de uiting van een voltooid leven'; Beroepsvereniging voor Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland
    Dit document kan gelezen worden in een ‘trechtermodel’. Allereerst zal breed de context van dit thema beschreven worden binnen het maatschappelijk debat en het politieke debat, vervolgens zal het thema voltooid leven verder worden uitgelicht. Daarna zal in worden gegaan op de heersende ideeën vanuit belanghebbend perspectieven binnen V&VN. Deze componenten zullen samen, na zorgvuldige afweging, voortvloeien in overwegingen en handvatten vanuit V&VN die kunnen dienen in de landelijke discussie rondom het thema ‘Hulp bij zelfdoding bij de uiting van een voltooid leven’.

  • V&VN (2008) Hoe bespreek je vragen en problemen rond het levenseinde?; Het boekje biedt verpleegkundigen en verzorgenden in verpleeg- en verzorgingshuizen een handreiking om goede zorg te verlenen aan patiënten/cliënten voor wie het levenseinde nadert.
    Het boekje is te bestellen bij V&VN Ledenservice, (030) 291 89 00

  • Vulto, M. en H. Bogers (2006) Zorg en zorgvuldigheid rondom het levenseinde, een vergelijking van drie handelingen in de laatste levensfase vanuit ethisch perspectief; in: Tijdschrift voor Gezondheidszorg & Ethiek (TGE) jrg. 16 nr. 1 pp. 7 t/m 11

  • Zuylen, L. van, Heide, A. van der, Geijteman, E. & Vathorst, S. van de (2006) De dokter en de dood, Optimale zorg in de laatste levensfase; Diagnosis Uitgevers, ISBN: 9789491969027
    Dit boek biedt een praktisch houvast voor artsen en andere zorgprofessionals om optimale omstandigheden te creëren voor patiënten in tijdnood. 47 Vakgenoten bewijzen in dit boek dat optimale zorg haalbaar is in de hectische praktijk van alledag. Elk hoofdstuk start met een herkenbare casus. Dan volgt een breeder getrokken beschouwing over de geschetste problematiek.

Links

  • KNMG Passende zorg in de laatste levensfase
    www.knmg.nl